Theo báo cáo từ 63 Sở Lao động Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH), trong năm 2009 trên toàn quốc xảy ra 507 vụ tai nạn lao động chết người làm 550 người tử vong, 1.221 người bị thương nặng. Tuy nhiên, con số thực có thể còn cao hơn nữa bởi công tác điều tra các vụ TNLĐ hiện diễn ra rất chậm chạp và tình trạng né tránh báo cáo ở nhiều địa phương.

Nhiều vụ tai nạn khiến dư luận bàng hoàng như: Vụ sạt lở tại đoạn đường đang thi công ở huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La làm 4 công nhân chết; Vụ điện giật làm 3 người chết, 3 người khác bị thương nặng tại Thanh Hóa và gần đây nhất là làm 6 người chết.

Ông Vũ Như Văn, Phó Cục trưởng Cục An toàn Lao động (Bộ LĐ-TB&XH) cho biết, năm 2009 TPHCM và  Hà Nội vẫn nằm trong nhóm 5 địa phương có số tai nạn lao động chết người cao nhất.

Cụ thể, TPHCM xảy ra 1.319 TNLĐ làm 103 người chết, 113 người thương nặng; Đồng Nai xảy ra 1.525 vụ TNLĐ làm 30 người chết, 184 người bị thương nặng; Hà Nội xảy ra 111 vụ TNLĐ làm 26 người chết, 81 người bị thương nặng; Quảng Ninh xảy ra 370 vụ TNLĐ làm 30 người chết và 225 người bị thương nặng; Bình Dương 638 vụ TNLĐ làm 24 người chết và 29 người bị thương nặng...

Theo ông Văn, phần lớn vụ tai nạn (51,11%) thường xảy ra tại những công trình dân dụng, công nghiệp và công trình giao thông do công ty TNHH, công ty Cổ phần với nguồn vốn trong nước quản lý.

 Điều đáng bàn là có tới 70% nguyên nhân các vụ tai nạn được xác định là do chủ công trình không chấp hành đúng các quy định trong an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ). Kết quả này hoàn toàn trái ngược so với những kết luận báo cáo từ những năm khẳng định rằng phần lớn nguyên nhân xuất phát từ người lao động không chịu chấp hành những nội quy về an toàn khi lao động.

Trong khi các công trình xây dựng, công nghiệp đang phát triển ngày càng nhanh trên khắp cả nước thì tình trạng phớt lờ quy định định pháp luật về an toàn lao động ngày càng trở lên phổ biến và khó kiểm soát. Theo đó, không ít vụ TNLĐ nghiêm trọng tại các địa phương cũng bị ém nhẹm.

Ông Phan Đăng Thọ, Phó chánh thanh tra Cục An toàn Lao động đưa ra một trong những nguyên nhân chính là: từ trước tới nay có rất ít vụ tai nạn lao động bị xử lý hình sự, bởi thẩm quyền xử lý không thuộc về cơ quan lao động và thanh tra lao động. “Khi thanh tra phát hiện có dấu hiệu vi phạm luật hình sự thì chúng tôi chuyển cho cơ quan cảnh sát điều tra để xem xét khởi tố. Dù vậy, hầu hết chỉ dừng ở mức xử phạt hành chính hoặc nhắc nhở”.

Theo thống kê sơ bộ, năm 2009, thiệt hại về vật chất do TNLĐ trong năm 2009 lên tới trên 40 nghìn tỷ đồng.

Chuẩn bị cho Lễ phát động Tuần lễ quốc gia ATVSLĐ và PCCN lần thứ 12 (tổ chức 14-21/3 tại Thái Nguyên), ngày 3/3, Bộ LĐ-TB&XH đã gửi báo cáo trình Chính phủ thực trạng và một số giải pháp cần thực hiện trong năm 2010 để giảm thiểu tình trạng tai nạn lao động như hiện nay. Theo đó, cần tăng cường công tác thanh kiểm tra quy định về ATVSLĐ ở tất cả các cơ sở thuộc các thành phần kinh tế, đặc biệt là các công trình nhỏ, công trình trọng điểm sử dụng nhiều lao động thời vụ. Yêu cầu chủ sử dụng lao động áp dụng đầy đủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn đã quy định trong mỗi lĩnh vực. Cùng đó, Bộ này kiến nghị phải xử lý nghiêm những tập thể, cá nhân thiếu tinh thần trách nhiệm và kiên quyết đề nghị truy cứu trách nhiệm hình sự các cá nhân liên quan vi phạm pháp luật để xảy ra tai nạn chết người.

 Phạm Thanh